تفسير سورة الواقعة

1- ﴿بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ إِذَا وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ﴾

Әл-Уақиъа / Қиямет / болған кезде, -

2- ﴿لَيْسَ لِوَقْعَتِهَا كَاذِبَةٌ﴾

оның болуын ешнәрсе жоққа шығармайды,

3- ﴿خَافِضَةٌ رَافِعَةٌ﴾

ол төмендетеді, жоғарылатады.

4- ﴿إِذَا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا﴾

Жер сілкініп қозғалтылған кезде,

5- ﴿وَبُسَّتِ الْجِبَالُ بَسًّا﴾

және таулар қирап, талқандалып,

6- ﴿فَكَانَتْ هَبَاءً مُنْبَثًّا﴾

әрі шашылған тозаңға айналған кезде,

7- ﴿وَكُنْتُمْ أَزْوَاجًا ثَلَاثَةً﴾

сонда сендер үш топқа бөлінесіңдер.

8- ﴿فَأَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ مَا أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ﴾

Бірі оң жақта болады. Оң жақтағылар деген не?

9- ﴿وَأَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ مَا أَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ﴾

Ал, біреулер сол жақта болады. Сол жақтағылар деген не?

10- ﴿وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ﴾

Әрі озушылар, / олар / - озушылар.

11- ﴿أُولَٰئِكَ الْمُقَرَّبُونَ﴾

Міне, солар - жақындатылғандар,

12- ﴿فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ﴾

Наъим (Жәннаттың бір аты. Мағнасы - көптеген нығмет, игілік) бақтарында болады?

13- ﴿ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِينَ﴾

/ Олар / әуелгілерден көбірек,

14- ﴿وَقَلِيلٌ مِنَ الْآخِرِينَ﴾

соңғылардан азырақ.

15- ﴿عَلَىٰ سُرُرٍ مَوْضُونَةٍ﴾

Безендірілген, көтеріңкі жайлы орындарда,

16- ﴿مُتَّكِئِينَ عَلَيْهَا مُتَقَابِلِينَ﴾

оған сүйеніп, бір-біріне қараған күйде отырады.

17- ﴿يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُخَلَّدُونَ﴾

Оларды мәңгі бозбалалар айналып, қызмет етіп жүреді,

18- ﴿بِأَكْوَابٍ وَأَبَارِيقَ وَكَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ﴾

қайнар бұлақтан / толтырылған / көзе, құмыралар және кеселермен, -

19- ﴿لَا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلَا يُنْزِفُونَ﴾

одан олардың бастары ауырмайды әрі ақыл-естерін жоғалтпайды -

20- ﴿وَفَاكِهَةٍ مِمَّا يَتَخَيَّرُونَ﴾

әрі олар таңдаған жемістерімен,

21- ﴿وَلَحْمِ طَيْرٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ﴾

және қалаған кұс етімен.

22- ﴿وَحُورٌ عِينٌ﴾

Әрі Оларға жанарлары үлкен де әдемі / хурлар / ,

23- ﴿كَأَمْثَالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَكْنُونِ﴾

бейне бір / қабығы ашылмаған / сақтаулы інжу секілді / жұбайлар бар / .

24- ﴿جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ﴾

Бұлар - істеген амалдарының қайтарым сыйы.

25- ﴿لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلَا تَأْثِيمًا﴾

Ол жерде олар бос сөзді де, күнәлі сөзді де естімейді.

26- ﴿إِلَّا قِيلًا سَلَامًا سَلَامًا﴾

Тек: «Сәләм! Сәләм! / Бейбітшілік болсын! Амандық болсын! / » - деген сөзді ғана / естиді / .

27- ﴿وَأَصْحَابُ الْيَمِينِ مَا أَصْحَابُ الْيَمِينِ﴾

Ал, оң жақтағылар. Оң жақтағылар деген не?

28- ﴿فِي سِدْرٍ مَخْضُودٍ﴾

Тікенегі жоқ лотос / ас-сидр / өсімдіктері,

29- ﴿وَطَلْحٍ مَنْضُودٍ﴾

және жемістері шоғырланған банан ағаштары арасында,

30- ﴿وَظِلٍّ مَمْدُودٍ﴾

әрі жайылып жатқан көлеңкеде,

31- ﴿وَمَاءٍ مَسْكُوبٍ﴾

және сарқырап аққан су,

32- ﴿وَفَاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ﴾

мол жемістер арасында,

33- ﴿لَا مَقْطُوعَةٍ وَلَا مَمْنُوعَةٍ﴾

/сондай/ ешқашан таусылмайтын және тыйым салынбайтын,

34- ﴿وَفُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ﴾

әрі жоғары көтерілген жұмсақ төсектерде / болады / .

35- ﴿إِنَّا أَنْشَأْنَاهُنَّ إِنْشَاءً﴾

Ақиқатында, Біз оларды басқа жаратумен жараттық,

36- ﴿فَجَعَلْنَاهُنَّ أَبْكَارًا﴾

әрі оларды ер көрмеген пәк қыздар еттік,

37- ﴿عُرُبًا أَتْرَابًا﴾

күйеулеріне сүйікті, құрбылас,

38- ﴿لِأَصْحَابِ الْيَمِينِ﴾

/ Бұл / оң жақтағылар үшін.

39- ﴿ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِينَ﴾

/ Олар / әуелгілерден көп,

40- ﴿وَثُلَّةٌ مِنَ الْآخِرِينَ﴾

әрі кейінгілерден де көп.

41- ﴿وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ﴾

Ал, сол жақтағылар. Сол жақтағылар деген не?

42- ﴿فِي سَمُومٍ وَحَمِيمٍ﴾

/ Олар / саммум / денені тесіп өтетін ыстық ауа / және қайнап тұрған суда,

43- ﴿وَظِلٍّ مِنْ يَحْمُومٍ﴾

және қара түтіннің көлеңкесінде / болады / ,

44- ﴿لَا بَارِدٍ وَلَا كَرِيمٍ﴾

салқын емес әрі жақсылығы да жоқ.

45- ﴿إِنَّهُمْ كَانُوا قَبْلَ ذَٰلِكَ مُتْرَفِينَ﴾

Негізінде, олар бұдан бұрын / дүниеде / сән-салтанат, рахатқа шалқып жүретін,

46- ﴿وَكَانُوا يُصِرُّونَ عَلَى الْحِنْثِ الْعَظِيمِ﴾

және өте үлкен күнәда қайтпай қасарысатын.

47- ﴿وَكَانُوا يَقُولُونَ أَئِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ﴾

Әрі олар: «Біз өліп, топыраққа және сүйектерге айналған кезімізде қайта тірілтілеміз бе?

48- ﴿أَوَآبَاؤُنَا الْأَوَّلُونَ﴾

Біздің әуелгі аталарымыз да ма?» - дейтін.

49- ﴿قُلْ إِنَّ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ﴾

Айт: «Әуелгілер де, кейінгілер де,

50- ﴿لَمَجْمُوعُونَ إِلَىٰ مِيقَاتِ يَوْمٍ مَعْلُومٍ﴾

белгілі күні, белгіленген орынға міндетті түрде жиналады.

51- ﴿ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا الضَّالُّونَ الْمُكَذِّبُونَ﴾

Содан кейін сендер, ей, өтірікші санайтын адасушылар!

52- ﴿لَآكِلُونَ مِنْ شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ﴾

Заққұм ағашынан жейтін боласыңдар,

53- ﴿فَمَالِئُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ﴾

әрі одан қарындарыңды толтырасыңдар.

54- ﴿فَشَارِبُونَ عَلَيْهِ مِنَ الْحَمِيمِ﴾

Сөйтіп, оның үстіне қайнап тұрған судан ішесіңдер,

55- ﴿فَشَارِبُونَ شُرْبَ الْهِيمِ﴾

сондай қатты шөлдеген түйелер секілді сіміресіңдер», - деп.

56- ﴿هَٰذَا نُزُلُهُمْ يَوْمَ الدِّينِ﴾

Олардың Есеп күніндегі “сый-сияпаттары” - осы.

57- ﴿نَحْنُ خَلَقْنَاكُمْ فَلَوْلَا تُصَدِّقُونَ﴾

Сендерді Біз жараттық. Неге / қайта тірілуді! шын деп білмейсіңдер?

58- ﴿أَفَرَأَيْتُمْ مَا تُمْنُونَ﴾

Өздерің төгетін мәниді көрдіңдер ме / ол жайлы ойладыңдар ма / ?

59- ﴿أَأَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخَالِقُونَ﴾

Оны сендер жаратасыңдар ма, әлде Біз жаратамыз ба?

60- ﴿نَحْنُ قَدَّرْنَا بَيْنَكُمُ الْمَوْتَ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ﴾

Біз араларыңда өлімді алдын ала белгіледік. Әрі Бізден ешкім оза алмайды / кедергі келтіре алмайд/,

61- ﴿عَلَىٰ أَنْ نُبَدِّلَ أَمْثَالَكُمْ وَنُنْشِئَكُمْ فِي مَا لَا تَعْلَمُونَ﴾

сондай, сендердің түрлеріңді өзгертіп және сендерді өздерің білмейтін түрде жаратуда.

62- ﴿وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَةَ الْأُولَىٰ فَلَوْلَا تَذَكَّرُونَ﴾

Әрі сендер алғашқы жаратуды білесіңдер, ендеше еске алмайсыңдар ма?

63- ﴿أَفَرَأَيْتُمْ مَا تَحْرُثُونَ﴾

Өздерің егіп жатқандарыңды көрдіңдер ме?

64- ﴿أَأَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ﴾

Оны сендер өсіресіңдер ме, не Біз өсіреміз бе?

65- ﴿لَوْ نَشَاءُ لَجَعَلْنَاهُ حُطَامًا فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ﴾

Егер де қаласақ, оны қоқымға айналдырар едік те, сендер таңқалып:

66- ﴿إِنَّا لَمُغْرَمُونَ﴾

«Шын мәнінде, біз зиянға ұшырадық.

67- ﴿بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ﴾

Оған қоса несібемізден де айрылдық», - дейтін едіңдер?

68- ﴿أَفَرَأَيْتُمُ الْمَاءَ الَّذِي تَشْرَبُونَ﴾

Өздерің ішіп жүрген суды байқап көрдіңдер ме?

69- ﴿أَأَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ﴾

Оны бұлттан сендер түсірдіңдер ме, әлде Біз түсіреміз бе?

70- ﴿لَوْ نَشَاءُ جَعَلْنَاهُ أُجَاجًا فَلَوْلَا تَشْكُرُونَ﴾

Егер қалағанымызда, оны ащы етер едік. Игіліктерімізге алғыс білдірсеңдер !шүкір етсеңдер / болмай ма?

71- ﴿أَفَرَأَيْتُمُ النَّارَ الَّتِي تُورُونَ﴾

Өздерің шағып жағатын отты көрдіңдер ме?

72- ﴿أَأَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَهَا أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِئُونَ﴾

Оның ағашын сендер пайда еттіңдер ме, әлде Біз пайда еттік пе?

73- ﴿نَحْنُ جَعَلْنَاهَا تَذْكِرَةً وَمَتَاعًا لِلْمُقْوِينَ﴾

Біз оны еске алатын әрі елсіз жердегі ' жолаушыларға пайдаланатын нәрсе еттік.

74- ﴿فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ﴾

/ Ей, Мұхаммед!IҰлы Раббыңның есімін / барлық кемшіліктен / пәк деп дәріпте!

75- ﴿۞ فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ﴾

Жұлдыздардың орындарымен ант етемін!

76- ﴿وَإِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ﴾

Егер білетін болсаңдар, күмәнсіз, бұл - ұлы ант.

77- ﴿إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ﴾

Ақиқатында, бұл - Құран Кәрим / игілігі мол Құран / ,

78- ﴿فِي كِتَابٍ مَكْنُونٍ﴾

Ол сақталынған Кітапта / Ләухул-Махфузда / .

79- ﴿لَا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ﴾

Оны тазартылғаннан басқалар ұстамайды.

80- ﴿تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِينَ﴾

Әлемдердің Раббысынан түсірілген.

81- ﴿أَفَبِهَٰذَا الْحَدِيثِ أَنْتُمْ مُدْهِنُونَ﴾

Сендер бұл Сөзге / Құранға / немқұрайлылық танытасыңдар ма?

82- ﴿وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ﴾

Әрі ризықтарыңды өздерің жалғанға шығаратын / нәрсе / етесіңдер ме?

83- ﴿فَلَوْلَا إِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ﴾

Ал / жан / жұтқыншаққа жеткен кезде,

84- ﴿وَأَنْتُمْ حِينَئِذٍ تَنْظُرُونَ﴾

әрі сендер сол уақытта / өлім үстінде жатңанга/ қарап қалғанда,

85- ﴿وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْكُمْ وَلَٰكِنْ لَا تُبْصِرُونَ﴾

Біз оған сендерден де жақынбыз, алайда сендер көрмейсіңдер.

86- ﴿فَلَوْلَا إِنْ كُنْتُمْ غَيْرَ مَدِينِينَ﴾

Ал, егер сендер есепке тартылмайтын болсаңдар, онда неге

87- ﴿تَرْجِعُونَهَا إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ﴾

оны / жанды / кері қайтармайсыңдар, егер шын сөзді болсаңдар?

88- ﴿فَأَمَّا إِنْ كَانَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ﴾

Ал, егер ол жақындатылғандардан / озушылардан / болса,

89- ﴿فَرَوْحٌ وَرَيْحَانٌ وَجَنَّتُ نَعِيمٍ﴾

онда / оған / тыным, ризық / хош иіс / және Наъим (Жәннаттың бір аты. Мағнасы - көптеген нығмет, игілік) жәннаты бар.

90- ﴿وَأَمَّا إِنْ كَانَ مِنْ أَصْحَابِ الْيَمِينِ﴾

Ал, егер оң жақтағылардан болса,

91- ﴿فَسَلَامٌ لَكَ مِنْ أَصْحَابِ الْيَمِينِ﴾

онда оған: «Саған сәләм / бейбітшілік, амандық / болсын! Сен - оң жақтағылардансың», - делінеді.

92- ﴿وَأَمَّا إِنْ كَانَ مِنَ الْمُكَذِّبِينَ الضَّالِّينَ﴾

Ал, егер / ол / жалғанға шығарушы, адасушылардан болса,

93- ﴿فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ﴾

онда / оның / «сыйы» - қайнап тұрған су,

94- ﴿وَتَصْلِيَةُ جَحِيمٍ﴾

әрі Жахимда (Тозақ) жану.

95- ﴿إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ﴾

Шын мәнінде, бұл / айтылғандар / - айқын ақиқат.

96- ﴿فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ﴾

/ Ей, Мұхаммед! / Ұлы Раббыңның есімін / бүкіл кемшіліктен / пәк деп дәріпте!

عبارات مقترحة:

المؤخر

العلي

الغفار

تفسير الواقعة

الترجمة الكازاخية - جمعية خليفة ألطاي - Қазақша

الترجمة الكازاخية - جمعية خليفة ألطاي