تفسير سورة الواقعة

1- ﴿بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ إِذَا وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ﴾

Воқиъа воқеъ бўлганда.

2- ﴿لَيْسَ لِوَقْعَتِهَا كَاذِبَةٌ﴾

Унинг воқеъ бўлишини ёлғонга чиқарувчи (жон) йўқдир.

3- ﴿خَافِضَةٌ رَافِعَةٌ﴾

У, ҳам пастлатувчи, ҳам кўтарувчидир.

4- ﴿إِذَا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا﴾

Қачонки, ер қаттиқ ларзага келтирилганда.

5- ﴿وَبُسَّتِ الْجِبَالُ بَسًّا﴾

Ва тоғлар майдаланиб титилганда.

6- ﴿فَكَانَتْ هَبَاءً مُنْبَثًّا﴾

Бас, тарқалган чанг-тўзонга айланганда.

7- ﴿وَكُنْتُمْ أَزْوَاجًا ثَلَاثَةً﴾

Ва сиз уч тоифа бўлганингизда.

8- ﴿فَأَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ مَا أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ﴾

Ўнг тараф эгалари. Ўнг тараф эгалари не(саодатлилар)дир?!

9- ﴿وَأَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ مَا أَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ﴾

Ва чап тараф эгалари. Чап тараф эгалари не(бадбахтлар)дир?!

10- ﴿وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ﴾

Ва пешқадамлар, пешқадамлар.

11- ﴿أُولَٰئِكَ الْمُقَرَّبُونَ﴾

Улар (Аллоҳга) яқин бўлганлар.

12- ﴿فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ﴾

Сернеъмат жаннатлардадирлар.

13- ﴿ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِينَ﴾

Аввалгилардан кўпчилик.

14- ﴿وَقَلِيلٌ مِنَ الْآخِرِينَ﴾

Ва охиргилардан озчилик.

15- ﴿عَلَىٰ سُرُرٍ مَوْضُونَةٍ﴾

Тўқима сўрилардадирлар.

16- ﴿مُتَّكِئِينَ عَلَيْهَا مُتَقَابِلِينَ﴾

Бир-бирларига рўбарў бўлиб ёнбошлаган ҳолдадирлар.

17- ﴿يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُخَلَّدُونَ﴾

Атрофларида мангу ёш йигитлар айланиб юрурлар.

18- ﴿بِأَكْوَابٍ وَأَبَارِيقَ وَكَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ﴾

Оқар чашма майи тўлатилган қадаҳлар, кўзалар ва косалар билан.

19- ﴿لَا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلَا يُنْزِفُونَ﴾

Ундан бош оғриғи ҳам, маст ҳам бўлмаслар.

20- ﴿وَفَاكِهَةٍ مِمَّا يَتَخَيَّرُونَ﴾

Ва хоҳлаган меваларини олиб.

21- ﴿وَلَحْمِ طَيْرٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ﴾

Иштаҳалари тусаган қуш гўштини олиб (айланиб юрарлар).

22- ﴿وَحُورٌ عِينٌ﴾

Яна, кўзи гўзал ҳурлар бор.

23- ﴿كَأَمْثَالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَكْنُونِ﴾

Мисоли яширилган дур каби.

24- ﴿جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ﴾

Булар — қилиб юрган амалларнинг мукофотидур.

25- ﴿لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلَا تَأْثِيمًا﴾

Улар у(Жаннат)да беҳуда, гуноҳ(сўз)ларни эшитмаслар.

26- ﴿إِلَّا قِيلًا سَلَامًا سَلَامًا﴾

Магар «Салом, салом» дейилганини (эшитарлар).

27- ﴿وَأَصْحَابُ الْيَمِينِ مَا أَصْحَابُ الْيَمِينِ﴾

Ўнг тараф эгалари. Ўнг тараф эгалари недир?!

28- ﴿فِي سِدْرٍ مَخْضُودٍ﴾

Улар тиконсиз сидрзорлардадирлар.

29- ﴿وَطَلْحٍ مَنْضُودٍ﴾

Сермева бананзорлардадирлар.

30- ﴿وَظِلٍّ مَمْدُودٍ﴾

Ва ёйилган соялардадирлар.

31- ﴿وَمَاءٍ مَسْكُوبٍ﴾

Оқар сувлардадирлар.

32- ﴿وَفَاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ﴾

Сероб мевалардадирлар.

33- ﴿لَا مَقْطُوعَةٍ وَلَا مَمْنُوعَةٍ﴾

Тугамайдиган ва ман қилинмайдиган.

34- ﴿وَفُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ﴾

Кўтарилган кўрпачалардадирлар.

35- ﴿إِنَّا أَنْشَأْنَاهُنَّ إِنْشَاءً﴾

Албатта, Биз у(ҳур)ларни дафъатан, хос қилиб, яратдик.

36- ﴿فَجَعَلْنَاهُنَّ أَبْكَارًا﴾

Бас, уларни бокира қизлар қилиб қўйдик.

37- ﴿عُرُبًا أَتْرَابًا﴾

Бир хилдаги тенгдош маҳбубалар.

38- ﴿لِأَصْحَابِ الْيَمِينِ﴾

Ўнг тараф эгалари учун.

39- ﴿ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِينَ﴾

Улар аввалгилардан кўпгина жамоатлардир.

40- ﴿وَثُلَّةٌ مِنَ الْآخِرِينَ﴾

Кейингилардан ҳам кўпгина жамоатлардир.

41- ﴿وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ﴾

Ва чап тараф эгалари. Чап тараф эгалари не(бадбахтлар)дир?!

42- ﴿فِي سَمُومٍ وَحَمِيمٍ﴾

Улар ўт шамол ва қайноқ сувдадирлар.

43- ﴿وَظِلٍّ مِنْ يَحْمُومٍ﴾

Қоп-қора тутун соясидадирлар.

44- ﴿لَا بَارِدٍ وَلَا كَرِيمٍ﴾

На салқин эмас ва на фойдали.

45- ﴿إِنَّهُمْ كَانُوا قَبْلَ ذَٰلِكَ مُتْرَفِينَ﴾

Албатта, улар бундан олдин ҳойи-ҳавасга берилганлардан эдилар.

46- ﴿وَكَانُوا يُصِرُّونَ عَلَى الْحِنْثِ الْعَظِيمِ﴾

Ва катта гуноҳ ишларни мудом қилиб келган эдилар.

47- ﴿وَكَانُوا يَقُولُونَ أَئِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ﴾

Ва: «Биз ўлиб, тупроқ ва суяк бўлсак ҳам, қайта тирилтириламизми?

48- ﴿أَوَآبَاؤُنَا الْأَوَّلُونَ﴾

48 Аввал ўтган оталаримиз ҳам-а?!» – дер эдилар.

49- ﴿قُلْ إِنَّ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ﴾

Айтгил: «Албатта, аввалгилар ва охиргилар.

50- ﴿لَمَجْمُوعُونَ إِلَىٰ مِيقَاتِ يَوْمٍ مَعْلُومٍ﴾

Маълум куни, белгиланган вақтда, албатта, тўпланувчидирлар».

51- ﴿ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا الضَّالُّونَ الْمُكَذِّبُونَ﴾

Сўнгра, сиз, эй адашганлар, ёлғонга чиқарувчилар.

52- ﴿لَآكِلُونَ مِنْ شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ﴾

Албатта, заққум дарахтидан еювчисизлар.

53- ﴿فَمَالِئُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ﴾

Бас, ундан қоринларни тўлдирувчисизлар.

54- ﴿فَشَارِبُونَ عَلَيْهِ مِنَ الْحَمِيمِ﴾

Бас, устидан ўта қайноқ сувдан ичувчисизлар.

55- ﴿فَشَارِبُونَ شُرْبَ الْهِيمِ﴾

Бас, чанқоқ туядек ичувчисизлар.

56- ﴿هَٰذَا نُزُلُهُمْ يَوْمَ الدِّينِ﴾

Уларнинг қиёмат кунидаги зиёфатлари мана шу!!!

57- ﴿نَحْنُ خَلَقْنَاكُمْ فَلَوْلَا تُصَدِّقُونَ﴾

Биз сизларни яратганмиз, ишонсаларинг-чи!

58- ﴿أَفَرَأَيْتُمْ مَا تُمْنُونَ﴾

Ўзингиз чиқарадиган манийни ўйлаб кўринг-а!

59- ﴿أَأَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخَالِقُونَ﴾

Уни сизлар яратасизми ёки Биз яратувчимизми?!

60- ﴿نَحْنُ قَدَّرْنَا بَيْنَكُمُ الْمَوْتَ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ﴾

Орангиздаги ўлимни Биз белгилаганмиз ва Биз ожиз эмасмиз.

61- ﴿عَلَىٰ أَنْ نُبَدِّلَ أَمْثَالَكُمْ وَنُنْشِئَكُمْ فِي مَا لَا تَعْلَمُونَ﴾

Сизнинг ўрнингизга сизга ўхшашларни алмаштиришдан ва сизларни ўзингиз билмайдиган ҳолда яратишдан.

62- ﴿وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَةَ الْأُولَىٰ فَلَوْلَا تَذَكَّرُونَ﴾

Ва дарҳақиқат, аввалги яратилишни билдингиз-ку, эсласаларингиз-чи!

63- ﴿أَفَرَأَيْتُمْ مَا تَحْرُثُونَ﴾

Ўзингиз экаётган нарсани ўйлаб кўринг-а!

64- ﴿أَأَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ﴾

Уни сиз ундирасизми ёки Биз ундирувчимизми?

65- ﴿لَوْ نَشَاءُ لَجَعَلْنَاهُ حُطَامًا فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ﴾

Агар хоҳласак, Биз уни қуруқ чўпга айлантириб қўямиз. Сизлар эса, надоматда ажабланиб:

66- ﴿إِنَّا لَمُغْرَمُونَ﴾

«Албатта, биз зиён кўрганлармиз.

67- ﴿بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ﴾

Балки, маҳрум бўлганлармиз, (дейсизлар).

68- ﴿أَفَرَأَيْتُمُ الْمَاءَ الَّذِي تَشْرَبُونَ﴾

Ўзингиз ичадиган сувни ўйлаб кўринг-а!

69- ﴿أَأَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ﴾

Уни булутлардан сиз туширасизми ёки Биз туширувчимизми?

70- ﴿لَوْ نَشَاءُ جَعَلْنَاهُ أُجَاجًا فَلَوْلَا تَشْكُرُونَ﴾

Агар хоҳласак, Биз уни шўр қилиб қўямиз. Шукр қилсангиз-чи!

71- ﴿أَفَرَأَيْتُمُ النَّارَ الَّتِي تُورُونَ﴾

Ўзингиз ёқадиган оловни ўйлаб кўринг-а!

72- ﴿أَأَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَهَا أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِئُونَ﴾

Унинг дарахтини сиз яратгансизми ёки Биз яратувчимизми?

73- ﴿نَحْنُ جَعَلْنَاهَا تَذْكِرَةً وَمَتَاعًا لِلْمُقْوِينَ﴾

Биз у(олов)ни эслатма ва йўловчилар учун манфаат қилиб қўйдик.

74- ﴿فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ﴾

Бас, улуғ Роббинг исмини поклаб ёд эт!

75- ﴿۞ فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ﴾

Юлдузларнинг манзиллари билан қасам ичаман.

76- ﴿وَإِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ﴾

Албатта, агар билсангиз, бу улуғ қасамдир.

77- ﴿إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ﴾

Албатта, у Қуръони Каримдир.

78- ﴿فِي كِتَابٍ مَكْنُونٍ﴾

У Сақланган китобдадир.

79- ﴿لَا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ﴾

Уни фақат покланганларгина ушлайдир.

80- ﴿تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِينَ﴾

У, оламларнинг Роббисидан туширилгандир.

81- ﴿أَفَبِهَٰذَا الْحَدِيثِ أَنْتُمْ مُدْهِنُونَ﴾

Бас, сизлар мана шу сўзга бепарволик қиласизларми?

82- ﴿وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ﴾

Ва ёлғонга чиқаришни ризқ қилиб оласизларми?

83- ﴿فَلَوْلَا إِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ﴾

Жонингиз ҳалқумга келиб қолса-чи?

84- ﴿وَأَنْتُمْ حِينَئِذٍ تَنْظُرُونَ﴾

Ҳолбуки, ўша вақтда ўзларингиз қараб турган бўласизлар.

85- ﴿وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْكُمْ وَلَٰكِنْ لَا تُبْصِرُونَ﴾

Биз эса, сиздан кўра унга яқинмиз, аммо сизлар кўрмайсизлар.

86- ﴿فَلَوْلَا إِنْ كُنْتُمْ غَيْرَ مَدِينِينَ﴾

Агар сиз ҳисоб бермайдиган бўлсангиз.

87- ﴿تَرْجِعُونَهَا إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ﴾

У(жон)ни ўрнига қайтаринг-чи, агар гапларингиз рост бўлса.

88- ﴿فَأَمَّا إِنْ كَانَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ﴾

Агар яқинлаштирилганлардан бўлса.

89- ﴿فَرَوْحٌ وَرَيْحَانٌ وَجَنَّتُ نَعِيمٍ﴾

Роҳатда, фароғатда ва сернеъмат жаннатдадир.

90- ﴿وَأَمَّا إِنْ كَانَ مِنْ أَصْحَابِ الْيَمِينِ﴾

Агар ўнг тараф эгаларидан бўлса.

91- ﴿فَسَلَامٌ لَكَ مِنْ أَصْحَابِ الْيَمِينِ﴾

Бас, сенга ўнг тараф эгаларидан Салом бўлсин, (дейилур).

92- ﴿وَأَمَّا إِنْ كَانَ مِنَ الْمُكَذِّبِينَ الضَّالِّينَ﴾

Ва агар ёлғонга чиқарувчи гумроҳлардан бўлса.

93- ﴿فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ﴾

Бас, ўта қайноқ сувдан зиёфат.

94- ﴿وَتَصْلِيَةُ جَحِيمٍ﴾

Ва дўзахга киришдир.

95- ﴿إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ﴾

Албатта, ушбу, таъкидки, очиқ-ойдин ҳақиқатдир.

96- ﴿فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ﴾